Kızlan Yel Değirmenleri

Datça'dan Marmaris yönüne çıkarken yaklaşık 6 km sonra Kızlan köyüne varılır. Yolun kenarındaki yamaçta, yuvarlak gövdeli taş yel değirmenleri aşağıdan yukarıya doğru bir sıra hâlinde dizilir. Fotoğraflarda çoğu zaman tek bir değirmen öne çıksa da değirmenler bir aradadır ve yamacın kıvrımını izler; arabayla geçerken bile gözden kaçırmak zordur. Bu yapılar, yarımadanın tarım geçmişinin en görünür izlerinden biridir.

Değirmenler, yarımadada tahılın un hâline getirildiği dönemlerden kalmadır. Yazın kuzeyden düzenli esen meltem, kanatları döndürecek rüzgârı sağlıyordu; değirmenlerin rüzgâra açık bir yamaca kurulması da bu yüzdendir. Benzer değirmenler bir zamanlar Ege'nin pek çok rüzgârlı sırtında görülürdü; Kızlan'dakiler bu manzaranın yarımadada hâlâ görülebilen örneklerindendir. Zamanla işlevini yitiren yapıların bazıları harap oldu, bazıları ise restore edilerek bugün farklı amaçlarla kullanılıyor. Değirmenlerin bir kısmının özel mülk olduğunu da akılda tutmak gerekir.

Kızlan'ın asıl ünü gün batımından gelir. Güneş batıya doğru alçalırken taş gövdeler sıcak bir renge bürünür, kanatların silueti gökyüzünde belirginleşir. Yaz akşamlarında fotoğraf çekmek isteyenler çoğu zaman yol kenarında toplanır; biraz erken gelirseniz ışığın değişimini baştan izler, daha rahat bir yer bulursunuz. Değirmenleri Eski Datça'da geçirilen bir öğleden sonraya ya da Emecik dönüşüne eklemek kolaydır.